เบญจศีล หมายถึง ความประพฤติชอบทางกายและวาจา
การควบคุมตนให้ตั้งอยู่ในความไม่เบียดเบียน
ข้อปฏิบัติในการเว้นจากความชั่่่ว
๑.เว้นจากการฆ่าการประทุษร้ายกัน : ปาณาติปาตา เวรมณี
๒.เว้นจากการลัก โกง ละเมิดกรรมสิทธิ์ ทำลายทรัพย์สิน : อทินาทานา เวรมณี
๓.เว้นจากการล่วงละเมิดสิ่งที่ผู้อื่นรักใคร่หวงแหน : กาเมสุมิฉาจารา เวรมณี
๔.เว้นจากการพุดเท็จ โกหก หลอกลวง : มุสาวาทา เวรมณี
๕.เว้นจากน้ำเมาและเมรัย สิ่งเสพติดให้โทษอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท
: สุราเมรยมัชชปมาฏฐานา เวรมณี
เบญจธรรม หมายถึง คุณธรรมห้าประการคู่กับเบญจศีล
ธรรมเกื้อกูลแก่การรักษาเบญจศึล
ผู้รักษาเบญจศึลควรมีไว้ประจำใจ
๑.เมตตาและกรุณา ความรักใคร่ปรารถนาให้มีความสุขความเจริญ
ความสงสารคิดช่วยให้พ้นทุกข์ : คู่กับศีลข้อ ๑
๒.สัมมาอาชีวะ การหาเลี้ยงชีพในทางสุจริต : คู่กับศีลข้อ ๒
๓.กามสังวร ความสำรวมระวังรู้จักยับยั้งควบคุมตนในทางกามารมณ์
ไม่หลงใหลในรูป เสียง กลิ่น รสและสัมผัส : คู่กับศีลข้อ ๓
๔.สัจจะ ความสัตย์ ความซื่อตรง : คู่กับศีลข้อ ๔
๕.สติสัมปชัญญะ ระลึกได้และรู้ตัวอยู่เสมอ ฝึกตนให้รู้จักยั้งคิด
รู้สึกตัวเสมอว่าสิ่่งใดควรทำสิ่งใดไม่ควรทำ
มิให้เป็นคนมัวเมาประมาท : คู่กับศีลข้อ ๕
******
(จาก พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโต)
