" ปลาข้องเดียวกันตัวหนึ่งเน่า
ก็พลอยพาให้เหม็นไปด้วย.." ภาษิตไทย
******
...ความดี ความชั่วหรือบุญบาปที่บุคคลหนึ่งทำแล้ว
ผลมาเกี่ยวเนื่องถึงอีกบุคคลหนึ่งนั้้น
เป็นเรื่องที่เป็นไปได้..
******
...กรรมของครอบครัว นั้น คือ
คนที่อยู่ในครอบครัวเดียวกัน
คนใดคนหนึ่งทำดีหรือชั่ว มั่งมีหรือยากจน
ผลย่อมตกแก่ครอบครัวด้วย เช่น
พ่อแม่ทำดีมีชื่อเสียง ลูก ๆ ก็พลอยมีหน้ามีตา ฯลฯ
******
...กรรมของหมู่คณะหรือสังคมหรือสถาบัน
ก็ทำนองเดียวกัน
มีความสัมพันธ์กันทางชื่อเสียงเกียรติยศ
หรือความเสื่อมอัปยศ อย่านึกว่าเราทำของเราคนเดียว
เราอยู่ในสถาบันใด สถาบันนั้นย่อมต้อง
พลอยได้ชื่อหรือเสียชื่อไปด้วย
******
...กรรมของประเทศชาติ เป็นกรรมระดับชาติ
แม้บุคคลผู้เดียวทำ
ก็อาจจะเป็นประโยชน์กับชาติทั้งชาติ
หรือเป็นภัยแก่ชาติได้
ยิ่งผู้ซึ่งเป็นตัวแทนของชาติ เช่น ฑูต
ทำสิ่งใดลงไปย่อมหมายถึงการกระทำของชาติ
อีกผู้หนึ่งคือ ผู้ซึ่งเป็นผู้นำของชาติ
ทำสิ่งใดลงไปย่อมกระทบกระเทือนถึงชาติเสมอ
*****
