สมัยหนึ่ง
พระผู้มีพระภาคประทับ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้กรุงราชคฤห์ สมัยนั้น ท่านพระสารีบุตรเดินจงกลมร่วมกับพระภิกษุมากหลายในที่ที่ไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาค
แม้ท่านพระโมคคัลลานะ ท่านพระมหากัสสปะ ท่านพระอนุรุทธ์ ท่านพระปุณณะ ท่านพระอุบาลี ท่านพระอานนท์และท่านพระเทวทัต (แต่ละท่าน)ต่างก็เดินจงกลมกับพระภิกษุมากหลายไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาค
ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ท่านทั้งหลายเห็นสารีบุตรกำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
? "
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า " เห็น
พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นผู้มีปัญญามาก.....ท่านทั้งหลายเห็นมหาโมคคัลลานะกำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
"
เห็น พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นผู้มีฤทธิ์มาก.....ท่านทั้งหลายเห็นมหากัสสปะกำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
"
เห็น พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นธุตะวาทะ(ผู้กล่าวในทางขัดเกลากิเลส
คือสรรเสริญการประพฤติธุดงค์)มาก.....ท่านทั้งหลายเห็นอนุรุทธ์กำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
"
เห็น พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นผู้มีทิพยจักษุ.....ท่านทั้งหลายเห็นปุณณะ มันตานีบุตรกำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
" เห็น พระเจ้าข้า
! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นธรรมกถึก(ผู้แสดงธรรม).....ท่านทั้งหลายเห็นอุบาลีกำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
" เห็น พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นพระวินัยธร(ผู้ทรงวินัย).....ท่านทั้งหลายเห็นอานนท์กำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
"
เห็น พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นผู้สดับตรับฟังมาก.....ท่านทั้งหลายเห็นเทวทัตกำลังเดินจงกลมร่วมกับภิกษุมากหลายหรือไม่
?"
"
เห็น พระเจ้าข้า ! "
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
! ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมด เป็นผู้มีความปรารถนาลามก.."
" ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ! สัตว์ทั้งหลายย่อมเข้ากันได้ ย่อมลงกันได้โดยธาตุ
ผู้มีอัธยาศัยเลวย่อมเข้ากันได้ ย่อมลงกันได้กับผู้มีอัธยาศัยเลว ผู้มีอัธยาศัยดีงามย่อมเข้ากันได้
ลงกันได้กับผู้มีอัธยาศัยดีงาม.."
"
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ! แม้ในอดีตกาลนานไกล ...แม้ในอนาคตกาลนานไกล
...แม้ในปัจจุบันกาลนานไกล... สัตว์ทั้งหลายย่อมเข้ากันได้โดยธาตุ ลงกันได้โดยธาตุ
ทั้งผู้มีอัธยาศัยเลว อัธยาศัยดีงาม."
(สังยุตตนิกาย นิทานวัตต์ ๑๖/๑๘๖)
*****
